Błąd medyczny Zielona Góra — Radca Prawny Ewa Hassa

Błąd w sztuce lekarskiej, znany także jako błąd medyczny, to postępowanie lekarza lub innego członka personelu medycznego niezgodne z aktualną wiedzą medyczną oraz należytą starannością wymaganą w danych okolicznościach. Podstawą odpowiedzialności jest standard wynikający z art. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty — lekarz zobowiązany jest wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób.

Sąd Najwyższy wskazuje, że dla stwierdzenia błędu medycznego nie jest konieczne wykazanie winy umyślnej ani rażącego zaniedbania — wystarczy udowodnienie że postępowanie personelu medycznego odbiegało od wzorca postępowania przyjętego w danych okolicznościach.

Błąd medyczny należy odróżnić od powikłania — czyli niekorzystnego zdarzenia które mogło wystąpić mimo prawidłowo przeprowadzonego leczenia. Nie każdy zły wynik leczenia oznacza błąd medyczny.

Błąd diagnostyczny (rozpoznania) — lekarz nieprawidłowo identyfikuje lub nie rozpoznaje choroby, co prowadzi do niewłaściwego leczenia lub opóźnienia diagnozy. Przykład: nierozpoznanie zawału serca, przeoczenie nowotworu w badaniach obrazowych.

Błąd terapeutyczny (leczenia) — nieodpowiednie lub niewłaściwe stosowanie procedur, terapii lub leków. Przykład: błędnie dobrana dawka leku, nieprawidłowa technika chirurgiczna, nieuzasadnione opóźnienie leczenia.

Błąd organizacyjny — nieprawidłowa organizacja opieki zdrowotnej: błędna komunikacja między zespołem medycznym, opóźnienie w dostępie do opieki, brak współpracy między placówkami lub brak nadzoru nad personelem.

Błąd techniczny — nieprawidłowe wykonanie procedur medycznych wynikające z błędów technicznych: nieprawidłowa technika chirurgiczna, niewłaściwe użycie sprzętu medycznego lub aparatury diagnostycznej.

Odpowiedzialność cywilna — poszkodowany pacjent lub jego rodzina może wnieść pozew cywilny żądając odszkodowania za szkodę majątkową (koszty leczenia, utracone zarobki) oraz zadośćuczynienia za krzywdę. Podstawa prawna: art. 444–446 Kodeksu cywilnego.

Odpowiedzialność karna — w przypadku nieumyślnego spowodowania śmierci lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lekarz może odpowiadać karnie na podstawie art. 155 lub 156 § 2 Kodeksu karnego. Grozi kara pozbawienia wolności do lat 3, a w przypadku śmierci — do lat 5.

Odpowiedzialność zawodowa i dyscyplinarna — lekarz może być poddany postępowaniu przed okręgowym sądem lekarskim. Możliwe sankcje: upomnienie, nagana, zakaz pełnienia funkcji kierowniczych, zawieszenie lub pozbawienie prawa wykonywania zawodu.

Odpowiedzialność pracownicza — jeżeli lekarz jest pracownikiem szpitala lub przychodni, pracodawca może dochodzić od niego regresu za wypłacone odszkodowanie — do wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia przy winie nieumyślnej.

Tak. Placówka medyczna jest zobowiązana do zapewnienia pacjentowi dostępu do jego dokumentacji medycznej na podstawie ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Pacjent ma prawo do wglądu w dokumentację, uzyskania jej kopii oraz przesłania jej drogą korespondencyjną lub elektroniczną.

Dokumentacja udostępniana jest bezpłatnie w formie elektronicznej lub za niewielką opłatą w formie papierowej. Placówka ma obowiązek udostępnić dokumentację w terminie nie dłuższym niż 30 dni od złożenia wniosku.

Rzecznik Praw Pacjenta uznał że odmowa przesyłania dokumentacji drogą pocztową stanowi naruszenie zbiorowych praw pacjentów. Stanowisko to potwierdzają wyroki NSA: z dnia 9 maja 2017 r. (sygn. II OSK 311/17) oraz z dnia 3 grudnia 2019 r. (sygn. II OSK 3022/19).

Nagła śmierć po zabiegu — zgon po operacji uznawanej za prostą lub w przebiegu choroby rokującej wyleczenie, gdy rodzina nie była informowana o ryzyku.

Ciężkie powikłania po leczeniu — poważne powikłania zwłaszcza gdy pacjent nie wyraził świadomej zgody na zabieg lub nie był informowany o ryzyku ich wystąpienia.

Brak zgody na udzielone świadczenia — przeprowadzenie zabiegu lub podanie leku bez uzyskania świadomej zgody pacjenta. Narusza to art. 32–34 ustawy o prawach pacjenta.

Odmowa pomocy medycznej — nieudzielenie pomocy lub nieskierowanie pacjenta do szpitala mimo wskazań medycznych.

Błędna interpretacja wyników badań — przeoczenie nieprawidłowości w wynikach laboratoryjnych lub obrazowych prowadzące do opóźnienia lub braku właściwego leczenia.

Naruszenie tajemnicy lekarskiej — przekazanie informacji o stanie zdrowia pacjenta osobom nieuprawnionym, w tym personelowi pomocniczemu.

Roszczenia z tytułu błędu medycznego przedawniają się na podstawie art. 442¹ Kodeksu cywilnego. Termin wynosi 3 lata od dnia w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia.

Niezależnie od powyższego roszczenie nie może być dochodzone po upływie 10 lat od dnia zdarzenia wywołującego szkodę — nawet jeżeli poszkodowany dowiedział się o szkodzie później.

Wyjątek dla małoletnich — przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem 2 lat od uzyskania pełnoletności. Dziecko poszkodowane błędem medycznym może dochodzić roszczeń do ukończenia 20. roku życia.

Nie czekaj na upływ terminu — im szybciej sprawa zostanie oceniona przez prawnika, tym większa szansa na kompletne zabezpieczenie materiału dowodowego.

Wysokość świadczeń zależy od rodzaju i rozmiaru szkody oraz stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu. Poszkodowanemu przysługują trzy rodzaje świadczeń.

Zadośćuczynienie za ból, cierpienie i trwałe następstwa — jednorazowe świadczenie pieniężne na podstawie art. 445 § 1 k.c.

Odszkodowanie za koszty leczenia, rehabilitacji, dojazdów i utracone zarobki — na podstawie art. 444 § 1 k.c.

Renta przy trwałym uszczerbku skutkującym stałymi kosztami lub utratą zdolności zarobkowej — na podstawie art. 444 § 2 k.c.

Orientacyjne kwoty zadośćuczynień zasądzanych przez polskie sądy kształtują się następująco: przy lżejszym uszczerbku od 20 000 do 80 000 zł; przy trwałym uszczerbku 20–50% między 100 000 a 400 000 zł; przy ciężkim kalectwie od 500 000 zł wzwyż. Do tych kwot dolicza się odszkodowanie i rentę, co może istotnie podwyższyć łączną kwotę świadczeń.